Neyse ki, yolumun üzerinde  kalan Ana Sultan Türbesi ile heyecanım arttı. Ana Sultan Türbesi, Ertuğrulgazi’nin üç oğlundan, (Osman, Gündüz) en büyüğü olan Savcı Bey’in karısı olan Ayna Melek Hatun yada Avna Hatun olarak bilinen kişiye aittir. Ayna Melek Hatun, Savcı Bey’in karısıdır ve iki oğlu vardır, bunlardan biri Bay Koca ve diğeri Süleyman Bey’dir.

Ana Sultan türbesinde bir adet daha mezar bulunmakta ve oda oğlu Süleyman Bey’in mezarıdır. Savcı Bey, genç yaşta kaybettiği eşinin anısına bu türbeyi yaptırmış, sancağını türbeye astırmış ve her sene türbe başına hayrına fakir fukaraya yemek dağıtmıştır. O günlerden taa bu zamana kadar yöre halkı bu geleneği sürdürmüş ve Küçükkovacık köyü sakinleri tarafından bu gelenek devam ettirilmekte.

2006 yılında Keles Belediyesi tarafından yenilenen türbe, Ayna Melek Hatun ve diğer kümbette de ise oğlu yada kardeşi rivayet edilen kişi yatmaktadır. Türbenin yanında ki çeşme de şifalı olduğu söylenmektedir, hayvan hastalıkları dahil bir çok hastalığa iyi geldiği söylenmektedir. Çeşmenin bilinen en eski banisi Hüdavendigar Vakfının tahsildarı Hüseyin Ağa’dır, bu şahıs tarafından 1747-1748 yılları arasında yaptırılan ilk çeşmenin kitabesi bulunmaktadır.

Savcı Bey (1213-1287) Ertuğrul Gazi‘nin vefatından sonra kardeşi Osman Gazi ile beraber Kayı boyunu 6 sene yönetmiştir, 1287 yılında Osmanlı – Bizans kuvvetleri arasında yapılan Domaniç İkizce Savaşında şehit olmuştur. Mezarı Kütahya Domaniç Karaköy’de Akmeşhed / Alçay mevkiindedir.

Bay Koca (1257-1284) 1284 yılında İnegöl’ün fethi için Ermeni Beli’nde yapılan çarpışmada genç yaşta şehit olmuştur. Mezarı İnegöl Hamzabey köyündedir ve Osmanlı İmaparatorluğunun kurulması aşamasında Osmanlı soyundan verilen ilk şehittir.

Türbe adres olarak Keles’ten Küçükkovacık köyüne giderken yol üzerinde rahatlıkla görülmektedir. Ek olarak fotoğrafların aşağısına haritayı ekledim.

Şeyh Edebali Türbesi hakkında bilgi vermeden önce Şeyh Edebali hakkında bilgi vermek istiyorum. Diriliş Ertuğrul dizisini izliyorsanız Şeyh Edebali’nin ilk olarak ufak bir çocuk olarak ekrana geldiğini göreceksiniz. Ama biz biraz daha bilgi vermek istiyoruz.

Şeyh Edebali Türkmenistan’ın Merv şehrinde ki bu şehir İpek Yolu üzerinde yer alan ve Karakum Çölü’nde bir vaha şehridir, 1206 yılında doğmuştur. Mevlana Celaleddin Rumi ve Şeyh Sadrettin Konevi gibi manevi üstatlarla çağdaştır. İlim tahsillerini tamamladıktan sonra Eskişehir İtburnu Köyü’nde zaviye kurarak irşada başlamıştır.

Şeyh Edebali ve Osmanlının münasebeti ise Ertuğrul Gazi‘nin oğlu Osman Gazi‘ye nasihati ve de Osman Gazinin görmüş olduğu rüyadır. Rüya şöyledir ki, Osman Gazi bir gece misafir olarak kalırken rüyasında Şeyh Edebali’nin koynundan bir ayın çıkarak kendi koynuna girmesi. Göğsünden bir ağaç biterek, öylesine büyük bir ağaç olması ki dalları gökleri, kökleri tüm dünyayı sarması. Gölgesinin bütün yeryüzünü tutması, insanların o ağacın gölgesinde toplanması, ulu dağlara ve dağların eteğinden çıkan coşkun sulara hep o ağacın gölge etmesi şeklinde bir rüya idi.

Osman Gazi gördüğü rüyayı Şeyh Edebali’ye anlatır ve Edebali de şöyle yorumlar: “Oğul Osman, Hak Teala sana ve soyuna hükümranlık verdi mübarek olsun, kızım Malhun Hatun senin helalin olsun.” der. Edebalı’nın bu yorumu üzerine Osman Gazi Malhun Hatun (Rabia Bala Hatun) ile evlenir. ”

Şeyh Edebali aynı zamanda Ahi Teşkilatı reisi idi. Bilecik’in Osmanlılar tarafından fethinden sonra Eskişehir de ki zaviyesini Bilecik Karaağaç köyüne taşımıştır ve irşad vazifelerine burada devam etmiştir. Uzun bir hayat süren Şeyh Edebali 1326 yılından Bilecik’te vefat etmiştir. Zaviyesinin mescid olarak kullanılan odasına defnedilmiştir ve günümüzde ziyaret edilen yer burasıdır.

Şeyh Edebali, Osmanlı Devletinin ilk kadısı ve müftüsüdür, bir çok talebe yetiştirmiştir, bunlardan biri de sitemiz de de tanıtmış olduğumuz Dursun Fakih Hazretleridir, ki kendisinin türbesi de çok muazzam bir yerde bulunmaktadır.

Şeyh Edebali Türbesinde yatmakta olan diğer kimseler ise, Şeyh Edebalinin Hanımı ve Kızı, Molla Hattab-ı Karahisar, Şeyh Muhlis Baba ve isimleri bilinmeyen bazı yakınlarıdır.

Şeyh Edebali böyle öğütler verirdi kendisini dinleyenlere: ” Toprağa bağlanın. Suyu israf etmeyin. Mirasınızın sağlam kalmasına dikkat ediniz. Veriniz, cömert olunuz elleriniz yumuk kalmasın. İlim sahiplarini koruyunuz. Ağaç dikiniz. Ödünç aldığınızı fazlasıyla iade ediniz. Kuran-ı Kerimi güçlü olmak için okuyunuz. Bağınızı bahçenizi viran bırakmayınız. Hadis ezberleyiniz. Bildiklerini öğretenler unutmazlar. Asıl ölüm ilimden payını almayanlaradır. Faydalı ile faydasızı bilenler bilgi sahipleridir.”

Şeyh Edebali’nin sözleri öyle tesirlidir ki, günümüz de bile yöneticilere söylenen altın öğütler kapsamında sözler, bu sözlerin yanında hiç kalır, Ey Oğul Beysin, diyerek başlayan, bundan sonra öfke bize, uysallık sana… Güceniklik bize, gönül almak sana… diye devam eden meşhur öğüdü, yüzyıllar geçse de hala etkisini gösteren ve eskimeyecek öğüttür.

İşte böyle manevi bir önderin türbesini dilimizin döndüğünce, gözlerimizin gördüğünce sizlere tanıtmak istedik.

Son olarak ta adres, harita ve konum bilgilerini vermek gerekirse,

Şeyh Edebali Hazretleri Türbesi harita olarak aynen bu şekildedir, Türbe adres olarak nerededir derseniz, İstiklal Mahallesi, A. Refik Öztürk Caddesi, No:87 Posta Kodu 11000 Bilecik Merkez / Bilecik olarak adres böyledir.

Şeyh Edebali Türbesine nasıl gidilir derseniz, ben özel araç ile gitmiştim, navigasyonu açarak Google haritalardan çok kolay bir şekilde gidebilmiştim, ama hangi otobüs yada minibüs nereden geçer bilemiyorum, Bilecikli ziyaretçilerimiz bizlere bu konuda yardımcı olurlar ise yorum olarak seviniriz.

Sonuç olarak Bilecik’te yer alan Şeyh Edebali Hazretleri Türbesi, Söğüt’te yer alan Ertuğrul Gazi Türbesinin ziyaret ettikten sonra uğranılması gereken yerlerden biridir. Devletimizin manevi liderlerini tanımak, koruyup, sonraki nesillere aktarmak bizlerin vazifesidir. Bizler çok memnun kaldık, umarım sizlere de güzel aksettirebilmişizdir.

Bir adet te amatörce çekmiş olduğumuz videomuzu koyalım da tam olsun.

Edebali Türbesi içerisinde yer alan Orhangazi Camisi ise Osmanlının ilk kubbeli cami mimari örneği olarak Yıldırım Bayezid tarafından dedesi Orhan Gazi adına yaptırılmıştır. Caminin ilk ve asıl minaresi burada fotoğraflarda da göreceğiniz tek başına duran minaredir. Büyük çaplı bir onarım ise 1905 yılında Sultan Abdülhamit Han tarafından yaptırılmıştır. Yunan işgali sırasında büyük zarar gören cami bir kaç kez daha tamirattan geçmiştir. Kubbesi kurşunla kaplı olduğu için halk arasında Kurşunlu Cami diye de geçmektedir.

1921 yılında Yunanlıların Bilecik’i işgal ettiği zamanlar da Osmanlı Devletine ait bir çok eser de büyük bir tahribat ve yıkım yapılarak yok edilmek istenilmiştir. Bu örnekleri Ertuğrul Gazi Türbesinde de göstermiştir, maalesef o zamanlarda geriye fotoğrafta gördüğünüz yanmış kalıntılar halen daha korunmaktadır.

Şeyh Edebali Hazretleri 120 yıl gibi bir ömür sürdüğü için hem Ertuğrul Gazi, hem Osman Gazi, hem de Orhan Gazi’yi görmüş ve Osmanlı’nın adete manevi temeli olmuştur. Yukarıda ki fotoğrafta da Ertuğrul Gazi’nin oğlu Osman Gazi ye meşhur öğüdü bulunmaktadır.

Bu yazdığım yazıyı yetkili abilerden kim okur bilemiyorum lakin bir ricam olacak, aşağıda fotoğraflarda görebileceğiniz gibi Dursun Fakih Hazretleri Türbesi kartal yuvası gibi tepelik bir yerde, ilk kez uzaktan gördüğümde oldukça etkilenmiştim, sanki fantastik bir çağda Hollywood filminde bir keşişin bulunduğu tapınak gibi gelmişti ( fazla film izlemiş olabilirim… ) ricama gelirsem, yön tabelalarına mesafe de eklenmesini rica ediyorum, çünkü tepelik köy yolları orman yolları gibi yerlerden geçerek geliyorsunuz türbeye ve eğer ilk başta kaç kilometre gideceğimi bilsem bu kadar endişelenmezdim. Dediğim gibi ricam çok zor bir şey değil umarım yetkili abiler bu soruna bir çözüm bulur.

Giriş kısmı biraz uzun oldu sanırım, lafı dolandırmadan Dursun Fakih Hazretleri kimdir hemen yanıtlayalım, kendisi Karaman’da doğmuş olup, Şeyh Edebali‘nin öğrencisidir, tefsir, hadis, fıkıh ilimlerini öğrenmiş, Osmanlı Devletinin kuruluşuna şahitlik yapmış Türk Bilginidir. Şeyh Edebali’nin kızıyla evlenerek hem damat hem de Osman Gazi ile bacanak olmuşlardır.

28 Eylül 1299 tarihinde Karacahisar fethedildikten sonra Osman Gazi adına cuma hutbesi okuyup cuma namazını kıldırmıştır. Böylelikle Osman Gazi’nin hür ve tam istiklal sahibi bir devlet başkanı olduğunu hem de Osmanlı Devletinin istiklalini tüm dünyaya ilan etmiştir.

Dursun Fakih Hazretleri, Osmanlı Devletinin ilk imam hatibi ve ilk kadısı olma şerefine erişmiştir. Gazavetname adlı bir eseri bulunan Dursun Fakih Hazretleri, Anadolu’da milli birlik ve milli kültür birliğinin oluşmasına hizmet eden bir Türk Büyüğüdür ve 1327 yılında vefat etmiştir.

Dursun Fakih Hazretleri Türbesi, ne zaman bugün kü haline geldi bilemiyorum ama oldukça yeni geldi gözüme, beni en çok etkileyen ise gerçekten bulunduğu yer, muhteşem bir manzaraya sahip, yüksekçe bir tepede, etrafına hakim bir yer, sürekli aklıma Ziggurat kelimesi geliyor, aslında Babil Kulesine benzer şekilde döne döne çıkılıyor türbeye lakin aklıma sürekli ziggurat kelimesi geliyor, hayırdır inşallah.

Türbe içerisinde bir de Dursun Fakih Hazretlerinin yapmış olduğu Cuma Hutbesi bulunmakta, vakit bulabilirsem onu da buraya ekleyeceğim, en son satırlarında Osman Gazi’nin hanlığını ve sultanlığını ilan etmesi oldukça heyecanlandırıcı.

Geçmişini iyi bil ki, geleceğe sağlam basasın, gerçekten geçmişimiz de bizlere tekrar o özel ruhu yaşatacak çok fazla yaşanmışlık var, benim görüşüm ise, bir kıvılcım çakılarak başlatılan ateşin, sürekli harlanması ve etrafı yangın yerine çevirmesi, yoksa saman alevi gibi yanıp söneriz, mazallah.

Kuruluşumuzun temellerini ziyaret ederek öğrenmek büyük bir gururdu, herkesin bu gururu yaşaması dileğiyle…

Ertuğrul Gazi Türbesi, Bilecik’in Söğüt ilçesinde bulunmakta, Söğüt merkeze geldiğinizde yaklaşık 500 metre kadar sola doğru gittiğinizde Ertuğrul Gazi Türbesine varmış olacaksınız. Türbenin dikkatimi çeken 3 adet çeşmesinin olması ve bu çeşmelerinde kitabelerinin olması. Bu kitabelerde ne yazdığını ilerleyen günlerde ekleyeceğim…

Ertuğrul Gazi Türbesini biraz mimari yada neleri içerir diye anlatmak istersek, türbe 13. yüzyıl sonlarında inşa edilmiş ama kesin tarih belli değil, türbe ilk olarak Osman Gazi tarafından açık mezar olarak yaptırılmış daha sonra I. Mehmed tarafından türbe haline getirilmiş. Daha sonra III. Mustafa zamanında yeniden yapılmışcasına onarılmış ve ilk halinden değişmiş. Sonra 1886 yılında II. abdülhamid tarafından yeniden onarılmış ve yanına bir çeşme eklenmiş ve kitabesinde de Abdülhamid Han yazıyor.

Ertuğrul Gazi Türbesi altıgen planlı, üzeri kubbeli, dikdörtgen bir girişten sonra içeriye giriliyor, bu dikdörtgen girişinde üzerinde bir adet kitabe bulunmakta. Türbenin duvarları taş ve tuğladan örülmüştür. Türbenin tavanı süslemeli aşağıda fotoğrafları var.

Biraz da kendi gözlemlerimi anlatırsam, Ertuğrul Gazi Türbesinde 3 adet çeşmeden birini yaptıranın Abdülhamid Han olduğunu kitabesinden anladık merak ettiğim diğer ikisini kim yaptırdı. Ek olarak Ertuğrul Gazi Türbesinde iki adet önemli kabir bulunmakta. Bunlardan ilki eşi Halime Hatun yada Halime Sultan kabridir, diğeri ise oğlu Savcı Bey kabridir.

Halime Sultanın kabri açık mezar şeklindedir, yine Ertuğrul Gazinin oğlu Savcı Bey’in kabri de. Bir dikkati çeken nokta da, türbenin çevresinde çok sayıda kabir bulunması. Bunlardan kimisi Turgutalp gibi isimlere ait olması. Lakin bu kabirler manevi kabirler olup gerçekte kimse yatmamakta. Çünkü Turgutalp‘in kabri Bursa İnegöl’de bulunmaktadır.

Ertuğrul Gazi Türbesinde bazı ibretlik olaylarda mevcuttur. Mesela Yunanlıların 1921 yılında Söğüt’ü işgal etmesi sırasında türbeye kurşun sıkmaları ve pencere kepenklerinde bu kurşun deliklerinin ve verdiği hasarların halen daha korunuyor olması.

Ek olarak her sene Eylül ayında Ertuğrul Gaziyi Anma ve Söğüt Şenliklerinin yapıldığı bir diğer adıyla Yörük Bayramının yapılmasıdır. Ertuğrul Gazi Türbesinin çevresi oldukça güzel yapılmış, bir aşevi, tören alanı, park, çayhaneler gibi oldukça güzel yerler mevcut. Bir de hediyelik eşya dükkanı mevcut. Fenomen dizinin börkü gibi bazı kıyafetlerini de alabilmeniz mümkün.

Lafı uzatmadan Osman Gazinin babası, Süleyman Şah’ın oğlu Ertuğrul Gazinin Türbesini ziyaret etmekten son derece mutlu olduk. Bu güzel ziyaretgahı sizlere tanıtmaktan son derece keyifliyiz. Allah sizlere de nasip etsin inşallah. Selametle….

Kabrin yanında yazan bilgilendirmeye göre, Kabir, Osmanlı saray hazinedarbaşısı Anber Ağa’nın kardeşi Muharrem Ağa’ya aittir. Kendisi Bursalılar tarafından sevilen iyi huylu bir zat ve bir ermiş olarak bilinmekte olup 1641 yılında öldüğünde şimdi ki kabrinin olduğu yere gömülmüştür. Eskiden mezarın içinde büyük bir şimşir ağacı çıktığı için halk arasında burası “Şimşirli Dede” olarak anılmıştır.

Mezarının başında da saray ağalarının giydiği mermerden işlenmiş büyük bir kavuk bulunmaktadır. Bu alan bir hazire şeklinde olup Muharrem Ağa’nın mezarından başka 16. ve 17. yüzyıllara ait mezar taşları yer almaktadır.

Sultan I. Murad 1389 yılında Kosova Savaşını kazandıktan sonra harp meydanında dolaşırken şehit edilir ve iç organları oradaki mezarı, naaşı ise Külliyesinin kuzey batı kısmında yer alan türbesine defnedilmiştir. 1855 yılında depremde yıkılan türbe, Sultan Abdülaziz tarafından 1863 yılında, eski temelleri üzerinde dönemin sanat akımının etkisinde yeniden yaptırılmıştır. ( Yıkılması ve yapılması arasında 8 senelik bir zaman geçiyor, bu kadar süre neden bırakılmış merak ettim ???? )

Türbenin ortasında ki pirinç parmaklıklarla çevrili sanduka Sultan I. Murad’a ait, yanlarında bulunan sandukalarda ise Yıldırım Bayezid’in oğulları Musa ve Süleyman Çelebiler bulunmakta. Türbe de ayrıca 5 adet daha sanduka bulunmakta, bunlardan birinde I. Murad’ın oğlu Şehzade Yakup (1389 ), diğeri Süleyman’ın oğlu Orhan ( 1429 ), bir diğeri de II. Bayezid’in Kefe Valisi iken ölen oğlu Mehmed’e aittir ( 1504 ).

Sultan I. Murad Türbe kapısının girişinde iki adet mezar bulunmakta, bunlardan süslemeli olan mezar taşında yazdığına göre 1902 yılında Padişah’ın izniyle buraya gömülen bir hanıma ait olduğu, diğer mezar  da ise, türbenin bulunduğu semte adını veren halk arasında Çekirge Sultan diye anılan meczup birinin mezarıdır. Çekirge Sultan aynı zamanda I. Murad’ın baş müneccimi olmuştur. Türbe içerisinde aynı zamanda başka yerlerden getirilmiş şehit mezarları da bulunmaktadır.

Bu zamana kadar sitemiz de, Osman Gazi, Orhan Gazi, I. Murad, Yıldırım Bayezid Türbelerini tanıtma fırsatına eriştik, nasip olursa tüm padişahların tanıtımlarını yapmak istiyoruz. Listemizden bir isim daha eksilmiş oldu. Bursa’ya hakim bir tepede güzel bir yerde yatmakta olan Sultan I. Murad Türbesini elimizden geldiğince tanıtmak istedik. Bizler ziyaret etmekten memnun kaldık. Darısı sizlere…

Vefatından sonra Yoğurtlu Baba Zaviyesi yakınlarında gömülen Süleyman Çelebi’nin mezarı 1945-1952 yılları arasında valilik yapan Haşim İşcan tarafından açılan bir yarışma ile “Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu”nun da katkılarıyla yaptırılmıştır.Mermer sandukanın üstü Bursa kemeri ve sivri kemerlerle birbirine bağlanan sekiz ayaklı, baldaken planlı bir açık türbe ile örtülmüştür. Tavan geometrik geçme motiflerle bezenmiştir.

Süleyman Çelebi Türbesi hakkında kitabi bilgileri verdikten sonra biraz da kendi yorumumuzu katalım, türbenin bulunduğu yer ve fotoğraflardan da görüleceği gibi ferah ve geniş. Sanduka çevresi çok sayıda ve olgun ağaçlarla süslü. Şimdiki zamana göre önünde evler olsa da, eski zamanları hayal edersek Bursa Ovasını tepeden gören oldukça güzel bir yerde olduğunu söyleyebilirim.

Süleyman Çelebi Türbesi girişinde yer alan mermer taş blokta yazılanlar aynen şöyledir;
” Allah Adın Zikredelim Evvela Vaciboldur Cümle İşde Her Kula “

Hak Ta Ala Cün Yarattı Ademi

Kıldı Ademle Müzeyyen Alemi

Dedi Gördüm Ol Habibin Anesi

Bir Aceb Nur Kim Güneş Pervanesi

Bir Huruf-u Savt-ü Lafz Ol Padişah

Mustafa Ya Söyledi Bi İstibah

Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu’nun delaletiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bursa İl Belediye Meclisleri ve Halkı ile bütün Türkiye’nin hayırsever evlatları mevlidi yazan Süleyman Çelebi’ye bu türbeyi 1952 yılında hediye etmekle bahtiyardırlar.

Domaniç, Bursa’ya 86 kilometre mesafe uzaklıkta Kütahya’nın bir ilçesi, 4700 nüfuslu ufak bir yer. Ama tarihimiz açısından oldukça önemli şahsiyetlere sahip. Bunlardan biri de Hayme Anamız. Diriliş Ertuğrul dizisini seyrediyorsanız, Hayme Ana’yı canlandıran Hülya Darcan’ın da oyunculuğunun etkisiyle ne kadar özel bir kadın olduğunu, şuan da yaşadığımız toprakların ne şartlar altında kazanıldığını ve Hayme Ana’nın ne denli etkili bir kadın olduğunu anlatmama gerek yoktur.

Biz, bize düşen görev olan gezip tanıtma işiyle meşgul olacağız. Bursa’da yaşadığımdan dolayı, yol tarifim Bursa üzerinden olacak, gerçi bu yazıyı okuyorsanız ki artık herkesin elinde akıllı cep telefonları var ve harita uygulamaları sayesinde hatta navigasyon sayesinde Hayme Ana’ya giden yolu bulmak zor olmayacaktır. Ben şu şekilde gittim, ilk olarak Bursa’dan İnegöl’e geçiyoruz, daha sonra hiç içeriye girmeden düz devam edip, yol tabelalarını takip ederek, Kütahya, Domaniç yoluna sapıyoruz, aslında bir yere kadar Oylat Kaplıcaları yolu da aynı güzergahta, en son bir yol ayrımı çıkıyor, orada sağ taraf Oylat’a düz devam edersek ise Domaniç’e götürüyor.

Biraz Domaniç yolundan bahsedeyim, bayağı bir kilometre virajlı yollardan gidiyorsunuz, üstelik dik yokuş, mide bulantınız olabilir, artık ona göre tedbirinizi alınız, yer yer keskin virajlar, ama yol güzel, hem ağaçlık hem de asfalt. Güzel bir radyo istasyonu da buldunuz mu iş tamamdır.

Yol macerasını fazla uzatmayacağım, dediğim gibi yol düz ve herhangi bir yere sapmadan Domaniç’e varılıyor. Asıl önemli kısım bundan sonrası, şimdi Domaniç’in içine doğru ilerliyoruz, parkeli asfaltlı bir yol var oradan aşağı iniyoruz ve karşımıza bir karayolu çıkıyor, sağa mı gideceğiz sola mı derken biri denk gelse de sorsak diyoruz ama ben söyleyeyim, sağa doğru gideceğiz, sağa doğru devam ediyoruz, Hayme Ana Türbesi, Domaniç’in Çarşamba Köyünde bulunmakta, biz bu köye Çamlıca Köyü üzerinden geçiyoruz, Domaniç’in içinden geçtik ve bir karayoluna geldik dedim ya o yol İnegöl – Tavşanlı karayolu oluyor, o yol üzerinde seyir ediyoruz, yaklaşık 12 km kadar ileride Hayme Ana Türbesi bulunmakta, o yol üzerinde giderken tabelalara bakarak Çamlıca tabelasını görünce hemen içeri giriyoruz, sonrasında ise Hayme Ana Türbesi tabelaları bize yolu gösteriyor. Bir yerden sonra sanki bozkır da gidiyor gibi oluyorsunuz, ekinler biçilmiş ve sarı boş topraklar sizleri bekliyor olacak. Neyse az bir müddet sonra Çarşamba tabelasını görüyorsunuz ve köyün camisini hedef alın ve ona doğru gidin, hemen karşınıza Hayme Ana Çeşmesi çıkacak ve ondan sonra sağa dönerek Hayme Ana Türbesine gelmiş bulunmaktasınız…

Hayme Ana Türbesi büyük ve güzel bir bahçeye sahip, türbenin etrafını çevreleyen duvar ve giriş kapısında Hayme Anayı tanımlayan bir tabela asılı. İçeri girdiğinizde güzel bir süs havuzu ve çimleri biçilmiş, gülleri olan, güzel çiçekleri olan çok harika bir manzara sizleri karşılamakta. Türbeye geldiğimde gerçekten çok hoşuma gitti, temiz oluşu, güzel oluşu, gerçekten bu işleri yapanları takdir etmemi gerekli kılıyor. Bu türbeyle kim ilgileniyorsa gerçekten hakkını vermiştir…

Türbe sade bir türbe, fotoğraflarda görebileceğiniz gibi kümbet tarzında bir türbe, girişinde kitabesi var, Türbede aslında 3 adet kapı var, ilki türbe ve bahçeyi çevreleyen alanın giriş kapısı, sonra türbe ve kendi bahçesinin giriş kapısı ve en son da türbenin kendi kapısı, ikinci kapının başında Hayme Ana’nın kim olduğunu anlatan bir yazı bulunmakta, bu yazıya göre;

Hayme Ana Gündüz Alp’in Eşi, Ertuğrul Gazi’nin Annesi, Osman Gazi’nin ninesidir, Aşiretiyle birlikte, önce Karacadağ ( Haymana ) daha sonra Söğüt ve Domaniç yöresine yerleşmiştir. Göç zamanı Domaniç yaylarında vefat etmiş ve şuan da türbenin bulunduğu yere defnedilmiştir. 1892 yılında II. Abdülhamit Han tarafından, Hüdavendigar Valisi Mahmut Bey’e bu türbe yaptırılmıştır.

Kitabesinde aynen şu şekil yazmaktadır;

Şahinşeh-i ali haseb, Hakan-ı mebrûk’ün-neseb

ABDÜLHAMİD Han kim, anın lütfundan âlem müstefid,

Gâzî-i meydân-ı vegâ cennet-mekân ERTUĞRUL’un

Olmuş idî vaktaki bu sancakda ikbâli bedîd.

Şu DOMANİÇ YAYLASı’nı aldıkda dest-i mikncte

Ehl-i hilafa evvelâ çekmişdi ol sedd-i sedîd.

Gazî-i merhûmun imiş bu HAYME ANA maderi

Itsün garîk-i mağfiret, dâim anı Rabb-i Vahîd.

Şâh-ı Cihan bu türbeyi yapdırdı ol merhûmeye

Eyyâm-ı ‘ ömrü şevketin kılsun Canâb-ı Hak mezîd

Bir pâdişâha itmemiş Allah bu hayrı nasib

Şimdiye dek geçmiş idî târihden asr-ı medîd

Vâli iken Mahmûd kulu nazm eyledi târihini

Kıldı bu ra‘nâ türbeyi bünyâd Han ‘ABDÜLHAMİD ‘

Ketebehû İbrâhîm Hakkı Bursevi, sene : 1308 (1890).

Bir de Hayme Ana’nın oğlu Ertuğrul Gazi’ya olan Öğüdü; 

OĞUL,

Anayurttan ayrılalı yıllar geçti. Deli rüzgarlar önünde oradan oraya savrulduk. Beylik otağını kurduğumuz şu yaylalar artık son durağımız, son konağımız olsun.

Oğuz’un yurtlarına diktiğimiz ağaçların kökleri kara yerin derinliklerine, dalları gökyüzünün yüceliklerine uzansın.

Ak-boz atlara binip yağı üstüne yel gibi vardıkta Kadir Tanrı gözüpek yiğitlerimizi korusun.

Göğsü kaba yerli kara dağlar gibi duran erlerimiz ile kır çiçekleri gibi saf ve temiz, ak yüzlü, ala gözlü

kızlarımız Kutlu Kayı Boyumuza gürbüz evlatlar versinler.

Altın başlı otağlarımız Çarşamba yaylasını bürüsün.

Kayı’nın ve diğer bütün boyların oğullarını Ertuğrul’umla bir tutarım.

Onların hepsini soyumuz için Hakk’ın Kutsal birer emaneti bilirim.

BEY OĞUL,

Boyundan – soyundan, olsun olmasın insanlara adil davran. Adaletten ayrılma ki, insanların birlik ve dirlik kazansın, Yurdunda, Obanda herkes güvenle gezsin.

Ululuk isteyen töreden ayrılmasın.

Bu dünya bir oturma yeri değildir. Yapacağın iyi ve doğru işlerle inşanlanrın hizmetinde bulunursan güzel övünçler senin olur.

Yüreğinden inancı, ağzından duayı, davranışından erdemi hiç eksik etme. Bir de sabırlı ol Oğul, ekşi koruk sabırla tatlı üzüm olur.

OĞUL

Beylik dermekle, ağalık vermek iledir.

Sofranı ve keseni yoksullara açık tut.

Sanırım yine oldukça uzun bir yazı oldu, ben şahsen çok etkilendim, milli bilincimi kuvvetlendirecek, içimde ki coşkuyu arttıracak havayı Hayme Ana Türbesinde buldum. Allah onlardan razı olsun.

Resimlerde bir de tören alanı planı yer almakta, sanırım her sene Eylül ayının ilk cuma, cumartesi ve pazar günleri Hayme Ana’yı anma ve Göç Şenlikleri törenleri yapılmakta, bu sene 734. sü yapılmış. Eğer ziyaret etmek isterseniz bu tarihlere denk getirseniz çok daha mükemmel bir atmosfer yakalamak sizlere nasip olabilir.

Ben Emre Seymenler, üzerime düşen vazifeyi yaptım… yazımı Atamızın sözüyle bitireceğim…

” Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça, daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır… ”

Selametle…

Önemli Ekleme : Yazıyı yazdıktan sonra hatırladım, hatta unutmamak için gayret sarfettim ama yine de beynim bana 3 kere daha hatırlattı ve bende gece yarısı kalkıp bu eklemeyi yaptım. Bu kadar önem arzedecek ne vardı derseniz, bizler Çarşamba Köyüne giriş yaptık ve karşımıza çıkan ilk kişiye türbenin yerini sorduk, o da bize tarif etti, sonrasında bizi yemeğe davet etti, biz ailecek gelmiştik, gideceğimiz başka yerler olduğundan kalamayacaktık ve nazikçe teklifi geri çevirmek zorunda kaldık. Bize bu  teklifi yapan kişi Hayme Ana tören alanı planı tabelasının hemen gerisinde kalan evlerden birinin önündeydi ve römork’undan bir parça indiriyordu, ve bize yardımcı olmak için işini gücünü bıraktı ve bizimle ilgilendi. Şimdi asıl önemli olan nokta şu, misafirperverlik, hoşgörü, yardımcı olmak bu güzel erdemlerin hepsi az önce bahsini ettiğim güzel abimizde mevcuttu. Kendisine buradan bir kez daha teşekkür ediyorum, böyle insanları, şehir hayatında görmek oldukça zor, kendisinden Allah razı olsun, malı mülkü rızkı artsın inşallah… Günün birinde nasip olursa bir çayını içmek isterim bu güzel insanın… Sıcacık duygularla bizi mestetti… Her daim gönlümüzde yer edecektir…

Sizlere tanıtacağım şahsın ismi Dolubaba yada Doğlu Baba Hazretleri, aslen Türkmenistan’ın Buhara kentinden olan Dolubaba, kendisi gibi 40 abdal ile beraber Anadolu’ya göç etmiş ve Bursa’da Karabelen mevkii denilen yere yerleşmiştir. Dolubaba ve diğer abdalların Anadolu’ya yerleşmelerinde ki asıl sebebin, İslam’ı yaymak ve Anadolu’nun İslamlaşmasına katkıda bulunmak olduğu kaynaklarca tespittir.

Dolubaba Hazretleri, Bursa’nın fethi sırasında Orhan Gazi Bey’in yanında fethe katılmış, fetih sırasında susuzluk çeken askerlere kerametiyle bereketlenen ayran dağıtmış olması sebebiyle, fetih sonrası kendisine Farsça “Ayran” anlamına gelen “Tuğ” kelimesinden türetilen Tuğlu Baba denmiş, günümüzde ise bu isim Dolubaba olarak zikredilmiştir.

Kendi döneminde Anadolu’ya aynı maksatla gelmiş, Abdal Murad, Abdal Musa, Geyikli Baba gibi keramet ve etrafına ilim irfan dağıtmış zat’larla beraber bulundukları yöreye manevi gıda dağıtmaya devam etmişlerdir.

Fetih sonrasında yine Allah’ın dini İslam’ı yaymaya devam eden Dolubaba Hazretleri, kabrinin bulunduğu bu alana medrese yaparak çok sayıda talebe okuttuğu ve bu yörelerin islamlaşmasına katkıda bulunduğu kaynaklarca belirtilmiştir. Burada bulunan medresesi Osmanlı’nın son dönemlerine kadar yetiştirdiği talebeleri sayesinde devam ettiği, vefatından sonra ise medresesinin avlusuna kabrinin yapıldığı bilinmektedir.

Gerek kendi döneminde gerekse kendisinden sonra, medresesine her kimin yolu düşerse maddi ve manevi ihtiyaçları karşılanmış, susuzluktan yüreği yanan yolculara ayran dağıtılarak serinletilmeye çalışıldığı bilinmektedir.

Dolubaba Hazretlerinin seçtiği yer, daha önce Uludağ Milli Parkı yazımızda tanıttığımız Uludağ eski adıyla Keşiş Dağıdır. Yüzlerce kilisenin olduğu bu dağda böyle bir manevi feyiz ve bereketin olması o yıllar ve günümüz için son derece önemli. Şuanda medresesine rastlamadım ama keşke olsa da maddi manevi susuzluğumuzu gidersek ve bereketli ayranından bir bardak içsek.

Dolubaba Hazretlerinin kabrinin yanında yer alan Çam Ağacı ne kadar da güzel gözüküyordu, kademe kademe dalları ile son derece muhteşem bir ihtişama sahip. Allah onlardan razı olsun…

Düzeltme 17 Eylül 2016 : Az önce bir mail geldi, Eren Ağaçlar tarafından kendisi Orman Yüksek Mühendisi, büyük bir hata yapmışım, kendisine çok teşekkür ediyorum beni uyardığı için, hatama gelirsek, daha önce resimlerde görülen ağacı çınar ağacı diye yazmıştım, aslında olması gereken çam ağacı, bu hatayı yapmamın bir kaç sebebi var, ilk olarak, Uludağ’a çıkarken İnkaya Çınarını gördüğüm için zihnim otomatik olarak bu görkemli ağacı da Çınar Ağacı olarak gördü, ikincisi ise hiç mi bakmaz insan ağacın yapraklarına, çınar ağacı ile çam ağacı yaprakları farklıdır, bundan sonra biraz daha dikkatli olacağım ve bizleri uyardığı için Eren Bey’e çok teşekkür ediyorum.

Okuduğuma göre, yaramazlık yapan çocukları, Huysuzlar Türbesine getirip bir süre bıraktıklarında uslanacaklarına inanıyorlarmış, hatta elbiseleri de oraya bırakıp öylece çıplak geri dönüyorlarmış. Valla ne diyeceğimi bilemedim, eski İznikliler varsa bu olayın gerçekliği hakkında bilgi almak isterdim…