Vakit kaybetmeden Gölyazı’nın güzelliklerini tanıtmaya başlayalım, ilk olarak Gölyazı, Bursa’nın neresinde kalıyor onu size söyleyeyim, Gölyazı, Uluabat Gölü içerisinde bulunan bir yarımadadır, Bursa Kent Meydanından Gölyazı merkez 40 km tutmaktadır, özel aracınızla giderken karşınıza çıkacak olan yön tabelasından sağa kıvrılıp dümdüz takip ettiğinizde Gölyazı’ya varmanız mümkün olacaktır. Otobüs ile gelmek isterseniz de, Küçük Sanayi’den kalkan 5/G nolu otobüs ile Gölyazı’ya gelmeniz mümkün ve ayrıca hareket saatleri ve ücret hakkında detaylı bilgi almak istiyorsanız lütfen tıklayınız.

Ulaşımda şahsi araçları ile gelenler belki biraz otopark konusunda sıkıntı yaşayabilir, girişte içeride sağda solda aslında oldukça çok park yeri var ama ilk gelişinizde nereye gideceğinizi bilmediğinizden son noktaya kadar gittiğinizde acaba nereye park etsem derdine düşebilirsiniz.

Neyse ulaşımı, parkı hallettik, artık Gölyazı’yı keşfetmeye başlayalım. Gölyazı’ya girerken bizi kahverengi tabelalar karşılar ki bu renk tabelaları görünce hazine bulmuş gibi sevinirim, ilk karşımıza çıkan tabelada, Bursa Karayolundan göle doğru saptığınızda ilk karşınıza çıkan Gölyazı’ya 5 km kaldı tabelası, dümdüz devam ettiğiniz de ise Gölyazı’nda gezilecek yerlerin bir bir isimlerini görebilirsiniz. Sırasıyla karşımıza ilk olarak Yel Değirmeni çıkacak, daha sonra Aziz Panteleimon Kilisesi, Ağlayan Çınar, Tarihi Gölyazı Hamamı, Sur Duvarları ve Giriş Kapısı, Tarihi Gölyazı Cami ve Sübyan Mektebi ve Gölyazı‘nın kendisi. Adım adım bu saydığım yerleri gezelim, bundan sonrası için önce fotoğraf altına açıklaması gelecek, sayfayı bu şekilde kullanmayı uygun gördüm, siz de sayfayı aşağıya doğru kaydırdığınızda adım adım gezilecek yerleri göreceksiniz.

İlk durağımız yel değirmeni, fotoğrafta görebileceğiniz gibi 12 kanatlı bir yel değirmeni, tip olarak Don Kişot’un değirmenlerine benzemese de yine de güzel ve işlevsel bir değirmen. İçine girdiğimde tahıl öğütmek için değirmen taşını ve silosunu gördüm.

Devam edelim ve bu sefer karşımıza Aziz Panteleimon Kilisesi gelecektir, girişte ki tabelasında yazdığına göre, 19. yüzyılda zenginleşen ve kültürel olarak ilerleyen rumlar bir çok kilise inşa etmişler, fakat günümüze bu kiliselerden ancak Aziz Panteleimon Kilisesi ulaşabilmiş ve Nilüfer Belediyesi tarafından restore edilerek günümüze taşınmıştır. Gölyazı’da konuştuğum insanların dediğine göre burada yılda 2-3 sefer ayin yapıldığı hatta çocukların vaftiz törenleri yapıldıkları söylendi. Kilisenin galerilerinde tren raylarına rastlanmış ve bu yüzden yapının 19. yüzyıl’ın sonlarına doğru inşa edildiği düşünülüyor. Kilise de dikkatimi çeken ilginç bir detay oldu, içerisinde daha önceden sütun olduğunu görüyorum, çünkü direklerin alt kısımları sütun kaideli, fakat en önde ki iki ağaç direk nedense şekilsiz eğri büğrü, diğer direkler normal düz kesim ama bu direklerin özelliği nedir gerçekten merak ettim.

Şimdi ise sırada Ağlayan Çınar Ağacı var, bu çınar ağacının özelliği yan yatmış olmasına rağmen halen daha yaşamına devam etmesidir, yaşı ise 2015 yılı itibariyle 742 olacaktır ve emsalleri olan İnkaya Çınar Ağacı ve Babasultan Köyünde ki Çınar Ağacı gibi aynı türden olup meşhur Doğu Çınarıdır. Ağlayan Çınar’ın önünde mermer bir tabelada Mehmet Okatan aynen şöyle demiştir;

“Tarihin verdiği yorgunlukla yan yatmış ulu bir çınar… Lakin, yaşamaktan umudunu kesmemiş, uzanmış öylesine bağrı yanık, yaprakları hüzün, içi kan ağlarcasına, savaşlara, acılara, kara sevdalara tercüman olurcasına ardında sevgi bahçesi, açamayan gonca bir gül, önünde, oluk oluk gözyaşlarının eseri koca bir göl.”

Ağlayan Çınar ağacının gövdesine ufak bir merdiven koymuşlar ve herkes oradan ağacın çürüyen kısmına bakmakta, merak uyandırıyor acaba içeride ne var diye, bende çıktım baktım ve açıkçası gövdesi çürüyen bir ağacın içi neyse aynen o şekilde. Eminim siz de gittiğinizde siz de bakacaksınız ve neden çıktım diyeceksiniz…

Kiliseden sonra ki durağımız ise Gölyazı Tarihi Hamamı, birazdan göreceğiniz fotoğraflar bilmiyorum ama belki de ilk ve tek olabilir, çünkü tarihi hamam restore edilmiş ve iç ve dış kısmı kafeterya olarak hizmete açılmış. Daha önce hamamların çeşitli kullanımlarını görmüştüm, mesela, hamamı spot beyaz eşya dükkanı olarak kullanan, mermer heykel atölyesi, hediyelik eşya dükkanı olarak kullanıldığını görmüştüm, Gölyazı’da ise bambaşka bir kullanım şekli olan hamam konseptli bir kafeterya, bu gezim ramazan ayına denk geldiğinden ve oruçlu olduğumdan dolayı hamam kafeteryanın lezzetlerini tatma şerefine erişemedim, en kötü soğuk bir şeyler içmek isterdim ve aslında oldukça susamıştım. Kısmet ramazan bayramında ailemle birlikte tekrardan geleceğim ve bu sefer içimde kalan uhdeyi gidereceğim. Bu arada hamam Bizanslılardan kalma olabilir, 700 yıllık bir hamam, daha önceki hamam tanıtımlarından öğrendiğim bir kaç mimari detay vardı mesela saçakları Selçuklu mimarisinde yer alan testere dişi şeklinde, aslına bakarsanız Osmanlılar ile eski Gölyazı Apolyont’un tarihte karşı karşıya gelmesi 1302’li yıllara denk geliyor, o zamanlardan kalma bizans taşları üzerine hamam inşa edilmiş olabilir. Ve bir de bence tarihi önemi çok yüksek olan yazılı bir taş var, taşlar dizilirken dik konması gerekirken yan konmuş ama yine de güzelliğinden bir şey kaybetmemiş. Tarihi Gölyazı Hamamımız bu şekilde, kafeteryanın işletmecisinden öğrendiğim kadarıyla restorasyon sonrası hamam ısınamamış ve hamam varlığını yitirmeden avlusu ve bahçesi kafeteryaya dönüştürülmüş, bence de güzel olmuş, atıl durumda durmaktansa işlevsellik kazanmış, yeni halinde ise, serpme kahvaltılar sunulmakta, soğuk sıcak içecekleri saymıyorum bile, kişi başı 15 Türk Lirası olan kahvaltılarda, 6 yaş aşağısına para alınmıyor. Kahvaltılar 15 çeşitten oluşmakta, kafeterya sabah 8.30 – 9.00 saatleri arasında açılmakta hafta içi ve hafta sonu, akşamları ise 17.30, hafta sonları ise daha geç kapatılmaktadır. Tabi rezervasyon olursa daha geç saatlere kadar da kalabiliyor. Tarihi bir hamam da kahvaltı yapmak istiyorsanız ister gurup ister tekli, bilgi ve diğer sormak istedikleriniz için Sevil Hanım 0533 718 72 49  numaralı telefondan kendilerine ulaşabilirsiniz.

Gölyazı eski bir yerleşim olduğundan Sur Duvarlarına sahipti, yarımadanın bir çok yerinde kalın taşlı surlardan kalma kalıntıları görmeniz mümkün, bir de giriş kapısı mevcut, umarım tahmin ettiğim giriş kapısıdır…

Şimdi ki durağımız ise yarımadada bulunan tarihi bir cami, Gölyazı Camisi ve Sübyan Mektebi, sitemizde tarihi camilerden oldukça çok örnek var, içi dışı minaresi gibi bir çok detay gösterilmekte, yalnız burada elimizde sınırlı resim mevcut, sebebi ise sokakların dar olması, gerekli geniş açıya sahip olamamam, ek olarak ta, ramazan ayında olduğumuzdan köyün bayanları cami içerisinde mukabeleye başlamışlar ve camiye giriş yoktu, yine de cami sitemizde bir çok benzeri olan Osmanlının erken dönemlerinin mimari yapısına uygun bir cami, restore edilerek tekrardan ibadete açılmış. Sübyan Mektebi ise tam bir hayal kırıklığı, tabelalarda yazıyor ama yerine vardığınızda, saçlarla kapatılmış barınak misali bir manzara karşınızda, söylenene göre, kazı esnasında hazine bulunmuş ve üzeri hemen örtülmüş, doğru yalan bilemem ama hikayesi güzel…

Ve artık Gölyazı’nın kendisini tanıtmaya geldik, Gölyazı hakkında yerel bilgiler aldım, bu kişilerden Necdet Amca’ya selamlarımı söyler, kendisinden öğrendiklerime göre, Gölyazı halkı göçmen ve manavların karışımı, Selanik göçmenleri ile yerli halk zaman içerisinde kaynaşmış, köyde eskiden 400 – 500 hane rum yaşarken günümüzde bir tane bile kalmamış, köyün nüfusu 2000 -3000 civarında dediğine göre, en çok hoşuma giden kısımsa, define olaylarından bahsetti, aşağı yukarı her köyde olan define bulanların hikayeleri gibi bir kaç hikaye anlattı, hatta kendi evinde başına gelen bir define hikayesi de anlattı, dediğine göre, rumlar eskiden dut ağaçlarının altına yada ocakların bacalarına saklarlarmış, eskiden bu köyde ipek böcekçiliği yapılırmış ama sonra bitmiş, şimdiler de ise zeytincilik ve balıkçılık, son zamanlar da ise turizm den kazanç sağlamakta. Uluabat gölünde 11 – 12 adet adacık bulunmakta, bunlardan Gölyazı’da yaşam bulunmakta, diğerleri ise şahısların adaları ve adalarda hayvancılık yapılmakta, tam bu yazıyı yazarken aklıma geldi, acaba Gölyazı’nda hiç kaynayan su var mıydı, içilebilecek su kaynağı var mıydı, belki birinden öğrenirim.

Gölyazı’nda benim hoşuma giden ise, yolların parke taşları ile döşeli olması, sokaklar dar biraz ama neredeyse her evin önünde çiçeklerin olması çok güzel, sokaklar caddeler renk cümbüşü, ve ada olması sebebiyle her eve göl manzaralı gibi, kayıklar sandallar boy boy sıralanmış, Gölyazı’nın çocukları şanslı olmalı…

Gölyazı’nda ne gibi aktiviteler yapabilirsiniz derseniz, mesela bisiklet kiralayıp ada turu yapabilirsiniz, sonra göle sıfır mekanlarda kahvaltı yapabilir, balık tutabilir, kafeteryalarda çay sohbeti yapabilir ve en güzeli ise sandallarla açılıp nilüfer çiçeklerini görebilir açmalarına tanık olabilir, diğer adaları gezebilirsiniz. Bizzat benim de denediğim sandal turu oldukça keyifliydi, rüzgarın yüzümü okşaması, çizgi filmlerde gördüğüm nilüfer çiçeklerinin açmış halde su üstünde durduklarını görmek çok keyifliydi. Zaman kısıtlı olmasa Manastır Adasına da gitmek isterdim, çünkü orada bir manastır var ve tarihi önemi büyük.

Aslında en güzel aktivite, sevdiğiniz insanla adanın kıyı şeridi boyunca yürümeniz, parke taşları ile döşeli kaldırımların sular altında kalması, bir çok ağacın sular altında kalması gerçekten çok güzel görüntülere sahne olmakta.

Yazının başında bahsettiğim gibi, Bursa’da belki de gezilecek en güzel ve farklı yerlerden biri Gölyazı, barındırdığı tarihi dokusu, geçmişi, Osmanlı ile olan temasları, günümüze olan varlığı, kısacası, tarih, kültür ve doğanın içiçe geçtiği muhteşem bir yer. Son olarak eklemek istediğim bir şey var, kahverengi tabelalarda Tiyatro diye gösterilen yere gittiğimde, çukurda kalmış ağaçlık bir alan olduğunu gördüm, sanırım henüz gün yüzüne çıkarılmamış, yetkililerin bu işe de el atmalarını rica ediyorum, hayal kırıklığı kötü bir şey…

Ne olursa olsun Gölyazı benim için güzel bir anı oldu. Umarım sizler de benim bu yazımdan sizlere yansıtmaya çalıştığım enerjimi alıp Gölyazı’ya bir ziyaret düzenlersiniz. Bir kaç sandal kaptanı ismi ve numarasını yayınlacağım,

Şimdi bizi gezdiren kaptanımızla sohbetimizi telefondan ses kaydı yapmıştım, ama şimdi dinliyorum ki rüzgar ve sarsıntıdan ne kaptanımızın ismi nede tel numarası kaydolmuş, buradan resmini paylaşacağım kaptanımızın bana iletişimde yer alan telefon numaradan ulaşmasını dört gözle bekliyorum, çünkü bir söz verdim ve yerine getirmezsem üzülürüm… Lütfen sevimli Hasan’ın dedesi bana ulaşsın…

Diğer bir kaptanın ismi ise Bülent ve Teli : 0536 49 66 238 ayrıca ada boyunca denk geldiğim diğer kaptanların isimlerini de yazayım…

0532 371 63 67 ( can yeleği bulunur )

0535 632 46 51

0507 649 85 28 ( mustafa kaptan )

0546 247 36 34 ( ibrahim kaptan )

İlk olarak Ayasofya Camisi’nin tarihinden başlamak gerek, 4. yüzyılda Romalılar, İznik’e geldiklerinde burada bir yerleşke olduğunu görüyorlar ve burada var olan kalıntıların üzerine bu kiliseyi yapıyorlar, aslında İznik’in tarihi Hz. İsa’dan daha öncelerine dayanıyormuş ve 11. yüzyıla kadar bu bölge de Batı Roma İmparatorluğu hakimiyet sürmüş.11. yüzyılda ise bu bölgeye Doğu Roma İmparatorluğu hakimiyet kuruyor ve aşağıda giriş kapısının önünde yer alan çevrelenmiş bölge de ortada büyük bir daire, çevresinde 12 adet küçük daire ve onların etrafında dikdörtgen taşlar ile dizilen yer de anlatılmak istenen olay şöyle ki; Doğu Roma burayı aldığında şöyle bir durum söz konusu olmuş, ülkenin yönetiminde kral ve kraliçe mi söz sahibidir yoksa din mi, diye bir tartışma çıkıyor ve din söz sahibidir diyerek bu süsleme yapılmış.Bu süslemede ortada ki büyük daire Hz. İsa’yı temsil etmekte, etrafında ki küçük daireler 12 havarisini temsil etmekte ve onları dıştan çevreleyen dikdörtgen taşlar ise, kral, kraliçe, gibi soyluları temsil etmektedir.Bu tarihten sonra bu bölge de ana yuvarlağın üzerinde kralların taç giyme törenleri yapılırmış.Anlattığım Resim

Bu kilisenin hristiyanlar için önemli olmasının sebebini açıklamak gerekirse, burada iki tane konsül toplanıyor, Birinci Konsül‘ün toplanma amacı, incillerin sayısını dörde düşürmek ve toplanan konsül Matta, Markos, Luka, Yuhanna incillerini dört büyük incil olarak kabul ediyorlar, toplanan ikinci konsül yada sıralama olarak Yedinci Konsül ise Hz. İsa’nın Tanrının Oğlu olduğunun kabulü ve ikonaların kiliselerde yer almasının kabulüdür.Hristiyan din adamları önceleri kiliseler de resimlere izin vermiyormuş ama bu toplanan Yedinci Konsül de, din adamları diyor ki, halkın okuma yazma oranı çok düşük, bu yüzden dini anlatmak için en güzel yollardan birisi resimler diyorlar ve bu kilisede toplanan Yedinci Konsül, ikonaların yani resimlerin tekrardan kiliselerde olmasının kararını alıyorlar.Ve 11. yüzyıldan 1331 tarihine kadar burası kilise olarak görev yapıyor.

Ve geliyoruz tarihler 1331 yılını gösterirken, İznik’in fethinin nasıl olduğuna, Orhan Gazi, bakıyor ki İznik’in etrafı çift sıra kalın surlarla çevrili, buranın savaşarak alınmasının zor olduğunu görüyor ve taktiksel hamleler yaparak, ilk olarak İlbey Paşasını Elbeyli Kasabasına yerleştiriyor, Yenişehir tarafında Dırazali Köyü kısmına Dazali Paşasını, Osmaneli tarafında Adapazarı yolu üzerinde Karadin Köyüne ise Karadin Paşasını yerleştiriyor ve İznik’i 11-12 sene boyunca abluka altına alıyor.Giriş çıkışlar kesiliyor ve o zaman ki Rumlar bakıyorlar Osmanlı’dan hiç bir şekilde zarar gelmemekte, dinlerini ibadetlerini rahatça yapabilmekteler ve Orhan Gazi’ye İznik’i hediye ediyorlar.Ve Orhan Gazi İznik’e giriş yapıyor, kendisine Ayasofya Kilisesi hediye ediliyor ve Ayasofya Orhan Cami olarak isimlendiriliyor.

Orhan Gazi, İznik’i aldıktan sonra, İslam inancına göre camilerde resim olamayacağından, kilisenin içerisinde yer alan fresklerin resimlerin üzerine hemen sıva yaptırıyor.Tarihler 1522 yılına geleseye kadar Ayasofya Orhan Cami, bir sefer yangın ve deprem geçiriyor.1522 ile 1566 yılları arasında Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle burası Mimar Sinan tarafından restorasyondan geçiriliyor.Mimar Sinan dar mekanları sevmeyen geniş mekanları seven birisidir ve kilisenin sol kısmında yer alan yani şu resimde görülen yer de olan sütunları kaldırarak buraya resimde gördüğünüz gibi kemerler yapıyor.Yine Ayasofya Orhan Caminin şu resminde görülebileceği gibi  duvarlara oyuklar açıyor, bu oyukların amacı, içeride ki ses ekosunu ayarlamak, sesin her tarafa gitmesini sağlamak amacıyla Mimar Sinan tarafından açılıyor.Tarihler 1920 yılına kadar burası cami olarak hizmet veriyor.1920 yılında ise Yunanlılar buralardan çekilirken çok büyük tahribatlar vermekte, şu resimde görebileceğiniz gibi kubbenin tavanında yanık izleri halen daha durmaktadır.2007 yılına kadar bu caminin üst kısmı açık kalmış, 2007 yılında Bursa Kültür Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapılıyor, bazı yerlerine eklemeler yapılıyor.Tarihler 6 Kasım 2011 olduğunda Kurban Bayramı 1. günü sabah namazından itibaren cami olarak hizmet vermeye başlıyor.

Yukarıda milattan öncesinden günümüze kadar uzanan tarihini kısaca anlattıktan sonra, biraz da detaylara girelim.Mesela şu resimde görebileceğiniz gibi, resmin arkasında insanların bulunduğu yer ile Ayasofya Orhan Caminin zemini arasında bir kaç metrelik mesafe vardır.Doğu Romalılar burayı yaparken, şehrin ana yollarını haç oluşturacak şekilde yapmışlar ve ortasında en tepede yere de bu kiliseyi yapmışlardır, ama zamanla şehir yıkılıp tekrar yapıldığından şimdi ki halini gördüğünüz gibi biraz zeminden alçakta kalmaktadır.Doğu Romalılar kurdukları her şehrin yollarını haç şeklinde yaparlar ve ortasına kilise koyarlarmış, burasıda aynen bu şekilde bir yerdir.

Ayasofya Orhan Camisinin bir diğer özelliği ise, iç medeniyetin mimari özelliklerini taşıyor olmasıdır.Şu resme baktığımızda en altta büyük dikdörtgen taşları görürüz, bu mimari yapı Doğu Roma dönemi mimari yapısıdır, onun üstünde ise tuğladan yapılmış bir duvar vardır ki bu Batı Roma’ya yani Bizanslılara ait mimari bir özelliktir ve en son olarak Mimar Sinan’ın yapmış olduğu kemerler ve hat süslemeleriyle üç devrin mimari özellikleri tek bir yerde hayat bulmuştur.

Ayasofya Orhan Camisinin diğer özelliklerine gelirsek, freskli mezar bölümünde, Hz. İsa, Hz. Meryem ve Hz. Yahya’nın resimleri yapılmıştır ve kazılarda burada bir de mezar bulunmuştur, bu yüzden bu bölgeye freskli mezar derler.Restorasyon sırasında neden resimlerin restore edilmediği sorusu sorulursa, o zaman bu resimler yapılırken kök boyalar iğne ile duvarlara kazınıyormuş şimdi aynısını yaparlarsa hiç bir özelliği kalmayacağından dolayı yapılmıyormuş ( tekniği bilmediğimden tam olarak anlayamadım ).Şu resimde görebileceğiniz gibi freskli mezar bölgesi ve şu resim de de Hz. İsanın yüzünü görebilirsiniz.

Ayasofya Orhan Camisine dışardan baktığımızda üç adet kubbe görürüz, bunlardan küçük olanlar solda ve sağda yer alır, bu sol sağ kubbelere girerken, kemerli kapısında, Mimar Sinan tarafından yapılmış hat sanatları süslemeleri vardır, şu resimde görebileceğiniz süslemeler gibi, yine bu kubbelerden sol tarafta yer alan kısmında, şu resimde Bizanslılardan kalan bir taş ve üzerinde haç işareti, ve şu resimde de pek belli olmasa da bir süsleme yer almaktadır.

Ayasofya Orhan Camisin namaz kılınan yeri ortada yer alan kısıtlı kısımdır.Diğer yerlerde resimler ve yer süslemeleri olduğundan özen gösterilmiş ve bence de güzel olmuş.Uzun lafın kısası 1500 kelimelik bir yazı 50 den fazla resim ile sizlere anlatmaya çalıştığım Ayasofya Kilisesi, şimdi ki adı Ayasofya Orhan Camii, anlatılmaz yaşanır.Ben gezmekten ve buranın tarihini öğrenmekten son derece keyif aldım.Sizleri de buralarda görmekten son derece mutlu olacağım.Eksik ve unuttuğum bir şey varsa siz de yorumlarınız ile bize katılın.Sağlıcakla…

Bazı resimlerin altına yazılar yazılmıştır, lütfen resimleri dikkatlice geçiniz….

Üst pencerenin sol alt kısmına Hz. İsa resmi çizilmiştir.Dikkatlice bakınız.

4 büyük incil’in seçildiği yer olan konsülün toplandığı yer, bu konsülün önünde dikdörtgen içerisine alınan yer ise vaftiz törenlerinin yapıldığı yerdir.Oturma yerlerinin ortasında çeşme benzeri yerde ise mumlarını yakıp dualarını ederlermiş.Ayrıca, konsülün toplanma yerinin arkasında üç adet pencere bulunmakta.Bu üç pencerenin sırrı ise hristiyanlıkta var olan teslis üçleme olayıdır yani Baba, Oğul, Kutsal Ruh. Hz. İsa’nın mehdi olarak yeryüzüne tekrar ineceğini düşünerek, Hz. İsa’nın doğudan gelip batıya gideceğini göz önünde bulundurarak, kiliselerini bu şekilde giriş ve çıkışlarını yapmışlardır.

Bu resimde gördüğünüz lahit mezarlarda, o zamanlarda çok değer verdikleri din adamlarının mezarlarını kilise içlerine yaparlarmış, bu lahitte böyle bir geleneğin eseri.Bu lahitleri kapattıktan sonra belli kısımlarına kurşun dökülerek açılmamalarını sağlıyorlarmış.

Mimar Sinan tarafından yapılan Allah süslemeleri halen daha varlığını korumaktadır.Caminin bir kaç yerinde daha bu tarz süslemeler vardır.

Bu bölge de yine mum yakarak dualar ediyorlarmış ve adak olarak hayvanlarını keserek kanlarını akıtıyorlarmış.

Araştırdıkça gördüm ki, Yedi Uyurlar yada Yedi Uyuyanlar olarak adlandırılan bir çok efsane varmış, efsanelerin hepsinin özünde inançlarından dönmek istemeyen ve bu sebeple batıl inançlardan kaçan 6 gencin, yolda karşılaştıkları çoban ve köpeği kıtmir ile bir mağaraya sığınıp 300 yada 309 veyahut 200 yıl uyudukları efsanesidir.Kuran’ı Kerim de de Kehf süresinde bahsedilen olayın mağarası gerçekten bu mağara mıdır, bilemiyorum ama yine de derler ya her gördüğünü Hızır bil diye, bu bahis üzerine bu yerler dini inanç bakımından oldukça değerlidir.

Efes Yedi Uyuyanlar Mağarasının girişinde ki tabela da aynen şu satırlar yer almaktadır.” İ.S.  3. yüzyılda ait mezar kompleksi Panayır Dağı’nın doğu yamacında yer alır.Efsaneye göre İmparator Decius ( İ.S. 249-251 ) zamanında ki Hristiyan takipçilerinden kaçan yedi genç bir mağaraya sığınırlar ve burada yüzyıllarca uyurlar. İ.S. 5. yüzyıl ortasında on odalı bir katakomp ( yeraltı mezarı ) üzerinde yedi uyuyanlar için bir kült yeri oluşturulmuş ve bir kilise inşa edilmiştir.Pek çok kez genişletilen bu yapı bütünü Orta Çağ’a kadar Hristiyanlık için bir hac yeri olarak kalmıştır.”

Yapılan kazılarda freskler ( resimler ), kandiller, heykel başları, mezar odaları, lahitler bulunmuş.Resimler de de görebileceğiniz gibi hala taş mezar lahit bulunmakta.Bölgenin etrafı tel çitlerle çevrilmiş, güzel de olmuş çünkü tepeliklerden içeriye düşme şansı var küçük çocukların hakimiyeti malum zordur.

Kısacası yedi uyurlar yada yedi uyuyanlar coemeterium olarak geçen bu bölge, Efes’e gelindiğinde mutlaka görülmesi gereken inanci yerlerden biridir.Bu yeri gezip gördükten sonra hemen aşağısında yer alan kahvaltı mekanlarında güzel bir kahvaltı yada mola yapabilirsiniz, şahsen ben öyle yaptım ve ilerleyen günlerde sizlere tanıtacağım.

Yedi Uyuyanlar Efsanesi gerçek fakat burası orası mıdır bilinmez, ama tek gerçek görülmeye değer mi, bence tamamıyla değer.Ben burayı gezmekten keyif aldım, umarım siz de bizim yazımız sayesinde rotanızı buraya doğru çevirirsiniz.Keyifli tatiller…

Şirince’de neredeyse her evin önü bir dükkan olmuş durumda ve kısaca herkes ticaret yapmakta ama tahminim odur ki en çok para kazanan yerlerden biri neresidir derseniz, bence kesinlikle St. Jean John Kilisesidir.Neden derseniz, kilise de bir kere kafeterya bölümü var, sonra şarap mahzeni var, bir de darphane gibi para basan dilek havuzu var 🙂

Dalga geçmiyorum gerçekten resimler de ve video da görebileceğiniz gibi bir adet dilek havuzu var ki içinde küçük bir havuz daha var, inanışa göre attığın para o küçük havuzun içine düşerse dileğin kabul oluyor.Yalnız bu iş hiç te görüldüğü kadar kolay değil, parayı bin bir farklı şekilde havuza atıp ta o küçük oyuğa girmediğine bizzat şahit oldum.Aklıma Cem Yılmaz’ın kesin ip var espirisi geliyor.Acaba suyunda mı bir cinlik var diye suyu elimle yokladım ama hiç bir şey çözümleyemedim.Video süresince bir kaç kişi o deliğe parayı düşürmeyi başardı, ama asıl vurgulamak istediğim milletin o deliğe parayı düşüreceğiz diye hırs yapıp bir dünya parayı havuza atmasaydı 🙂

Biraz da Saint Jean John Kilisesi hakkında bilgi vermek gerekirse, kilise 1832 yılında inşa edilmiş ve  Saint Jean’e adanmış (Sanırım bir de asıl Saint Jean Kilisesi var).Duvarlarında ve tavanında freskler (resimler) varmış ama benim gördüğüm bir kaç tane kalmış, kimisi sıva altında kalmış diyorlar, ama bariz şekilde görünen, kilisenin duvarlarında saçma sapan yazıların olduğu, keza bizim de kutsal yerlerimizde böyle Türkçe saçma sapan yazıların olduğunu bilmek en azından bu olayların din karşıtlığı değil de medeniyetsizliğin göstergesi olduğunu bilmek bir derece rahatlatıyor.

St. Jean John Kilisesinin bir diğer özelliği tarihi şarap mahzeninin oluşu, şarap satışının olduğu ve şarap denemeleri yapabileceğiniz bir yer, şaraplarla pek aram olmadığı için tadı nasıldır bu konuda bilgi veremeyeceğim.Diğer bir özelliği ise düğün fotoğrafçılığı için doğal bir mekan oluşu.Resimlerde de görebileceğiniz gibi bir çok gelin damat hem Şirince de hem de kilisede bol bol fotoğraf çektirmektedir.Bu vesileyle bu tarz resim çektirmek isteyenlere bir mekan söylemiş olalım.

Saint John Jean Kilisesi‘nde halen daha restorasyon çalışmaları sürmektedir.Bu çalışmalar da yine Meryem Ana Evi‘nde olduğu gibi George B. Quatman Fonu destekleri sayesinde yapılmaktadır.Kilisenin bir de giriş kapısının üzerinde mermer kitabesi bulunmakta.Ayrıca kilise Şirince de en güzel mevki bir yerde, bahçesinden etrafa bakabilirsiniz, manzarası fena değil.

Mimari olarak pek bir şey diyemeyeceğim, artık ne görüyorsanız odur.Dediğim gibi bu kiliseye ait en güzel anım aşağıda ki videoda yer alan dilek havuzunda ki yaptığımız hırs idi.Birbirini tanımayan bir grup insanın hırs yapması sonucu ortaya çıkan keyifli dakikalar.

Bizler gezdik sizlere de tanıttık, darısı sizin başınıza, bizi desteklemek için sosyal medyada paylaşmanız yeterli…

Meryem Ana Evi ören yeri olarak geçen yer İzmir Selçuk’ta Bülbüldağı‘nda bir tepe de bulunmaktadır.Selçuk merkezden yada otogarından yaklaşık 9 km mesafede bir yerdedir.Ve şimdi üzücü bir şey söyleyeceğim, Meryem Ana Evi‘ne taksi ve şahsi araçlarınız dışında ulaşılabilecek herhangi bir vasıta yok.Bu yüzden taksiyle gitmek isterseniz, 60 lira falan dediler indir bindir derken 50 liraya gitmek zorunda kaldım.Bu ücrete gidiş geliş ve 45 dakikalık bekleme süresi dahildir.O yüzden bu ulaşım sorununu bilerek giderseniz, kendinizi ona göre hazırlarsınız.

Meryem Ana Evi‘nin ziyaretçisi boldur, çünkü hem müslümanlarca hem de hristiyanlarca kutsal kabul edilen ve hatta hristiyanlarca hac yeri olarak kabul görülen bir yerdir.Bizler için İsa Peygamber’in annesinin yaşadığı bir yer olduğu için önemlidir.Ben, Meryem Ana Evi‘ne gitmeden önce çok bilgi sahibi değildim, gittikten ve bu yazıyı yazarken edindiğim bilgiler sayesinde biraz daha durumun ciddiyetine varmış durumdayım.Bunlardan hariç klasik olarak Meryem Ana Evi‘ni yorumlamam gerekirse, girişte yer alan hediyelik eşya dükkanları ve bulunan kafeden elde edilen gelirler ile yaklaşık 30000 metrekarelik alanda hizmet veren Meryem Ana Evi‘nin giderleri karşılanmaktadır.Tabi bir de giriş ücretleri var, bu ücretler yerli turist ise 5 Türk Lirası yabancı turist ise 15 Türk Lirası olmak üzere fiyatlandırılmıştır.Ayrıca Meryem Ana Evi‘nde bir de otopark kısmı mevcuttur ki, şahsi araçlarınızı park etmede sıkıntı yaşamazsınız.

Meryem Ana Evi‘nde girişten sonra bir Jandarma Karakolu yer almaktadır ki, Asayiş Berkemal durumları mevcuttur, ilerleyiş sürdükçe karşınıza çıkan tabelada, ziyaret esnasında nasıl davranacağımız aynen bu tırnak işaretlerinin içinde ki yazı gibi olması rica olunur ” Meryem Ana Evi ve civarı kutsal bir alandır.Ziyaret esnasında uygun bir davranış tarzı, sükunet ve düzgün bir kıyafet rica olunur.”. Gerçekten de burası bizler için de bir kutsal mekan, o yüzden bizim dinimiz değil diyerek saygısızlık yapılmamasını canı gönülden isterim.

Meryem Ana Evi‘nin yolu, güzel ağaçlıklı bir yoldan geçilir, taşları temizlenmiş güzel bir yolda ilerleyerek Meryem Ana Evi’ne doğru yol alırken bazı heykelciklere de rastlayabilirsiniz.Genel de bu heykellerin yanında fotoğraf çektirilir, ben iki tane heykel gördüm biri Meryem Ana olması lazım diğeri de bir erkek heykeldi, heykeller öyle ahım şahım değil, olsa olsa en fazla 75 cm civarında heykeller.Yol üzerinde bir de boş bir dilek havuzu var, ziyaret ettiğim sırada içerisinde su yoktu ama içine atılmış paralar hala daha havuzun toprak zeminin de duruyordu.Neyse yola devam edelim, bu sefer karşınıza herhalde ayin yapmak için kullandıkları kürsü ve tabureler var.Burada kutsal törenler yapılıyor diye tahmin ediyorum, belki düğün falan izin verirler mi bilmiyorum ama bir şekilde toplu gösteri yeri olduğu açık.

Yolu bitirdiğimiz de karşımıza taştan yapılmış bizim eski hamam yada mescit tarzı yapılara benzeyen bir yere geliyoruz, işte burası Meryem Ana’nın, Hz. İsa’nın göğe yükseldikten sonra, Yuhanna’nın götürdüğü ve bir müddet kaldığı ev.Meryem Ana Evi Kilisesi diye adlandırılan yer üç bölmeden oluşuyor, kapıdan girince ilk ufak bölme, daha sonra orta bölme ve sonra evin sağ kısmında yer alan üçüncü bölme.Meryem Ana Evi resimler de görebileceğiniz gibi üç bölmeli taştan yapılma bir yerdir.Yalnız içeride fotoğraf çekmeye izin verilmiyor, neden verilmiyor bilmiyorum, ben taa Bursa’dan gelmişim ve o resmi çekmeliyim, güvenlikte biraz tartıştıktan sonra evin kapısından zoom yaparak bir kaç resim çekmeye çalıştım, içeride yine bir Meryem Ana Heykeli bulunmakta ve bir de heykelin üzerinde durduğu mermer mi tam bilemeyeceğim bir masa gibi bir şey vardı.Tabi çiçekler resimler falan da vardı, ben resim çekemediğim için biraz kafam dağıldığı için ve dikkat çektiğim için tam olarak içeride ne vardı hatırlayamıyorum.

Meryem Ana Evi‘nin girişinde mumlar bulunmakta, yazıyla bağış yapılması söylenmekte, ben de aldım bir mum ve çıkışa doğru ilerledim.Meryem Ana Evi’nde mum yakmak için özel olarak yapılmış yerler bulunmakta ve dileğinizi dileyerek mum yakıyorsunuz, ben inanç olarak böyle bir şeye karşı olduğumdan sırf denemek amacıyla mum yakmak istedim ama ne hikmetse elimde ki mumu bir türlü yakamadım, ucunu tutuşturuyorum diğer yanan mumdan ama ben diktiğim de sönüyor, 2. kez denedim onda da olmadı bende sıkıldım bıraktım.Ama tabi inananlar için mum yakmanın da bir adabı vardır herhalde diye düşünüyorum.

Meryem Ana Evi’nde mum da yaktıysanız artık çıkışa doğru götüren merdivenlerin başında Meryem Ana’ya övgü duası yer almakta ve şöyle;

” Selam sana Aziz Kraliçe, Aziz Theotokos, Meryem, sen ki iffetinle Kiliseyi oluşturdun, ve Göksel Kutsal Peder seni seçti.Sevgili kutsal oğul ve teselli verici Kutsal Ruh’la birlikte seni kutsadı.Sen daima tüm lütuflarla ve iyiliklerle dolusun, Selam sana, Allah’ın sarayı, Selam sana, Allah’ın Kutsal Efkaristiya Kutusu, Selam Sana Allah’ın Evi, Selam Sana Allah’ın Giysisi, Selam Sana Allah’ın hizmetkarı, Selam Sana.Ey kutsal erdemler, hepinize selam olsun, Kutsal Ruh’un lütfu ve nuruyla müminlerin kalplerini uyandırın ve vefasızlıklarını Allah’a sadakata dönüştürün.” bu yazı Assisi’li Aziz Fransuva tarafından yazılmıştır.

Meryem Ana’ya övgü duasını da okuduktan sonra merdivenlerden aşağı inince sizleri üç adet çeşme karşılamakta ve buradan akan su, Meryem Ana Evi’nin yakınında bulunun kuyulardan gelen sudur ve içilebilir bir sudur ve şifalı olduğu söylenmektedir, Bu çeşmelere turist rehberleri, aşk, sağlık, zenginlik, veya zeka, hikmet, başarı gibi isimler taksa da bunların hiçbirinin aslı yokmuş.Ben bu sudan içtim herhangi bir niyette yada dilekte bulunmadan sadece içmek için içtim, çeşmesi biraz garip, musluğa yukarıdan bastırmayla su akıyor, suyun tadı ne bileyim öyle çok bir aman aman değildi, hatta biraz da kötü bile geldi, ama tabi inançlar söz konusu olunca o su kimisine şerbet bile gelebilir.

Çeşmeleri de geçtiyseniz, herhalde hristiyanlarca  ve ek olarak bizim müslümanlarca ( bu olay bence tartışılır)  en çok ilgi çeken bölüm karşınıza gelecektir.Dilek duvarı olarak isimlendirelen yer de dileğinizi yazdığınız kağıdı duvara monte ettiriyorsunuz ve böylece heyecanlı bekleyiş sizler için başlıyor.Resimler de görebileceğiniz gibi uzunca bir duvar ve yüzlerce dilek ile dolu.Dilek duvarını da geçtiyseniz artık çıkışa gelmiş bulunmaktasınız, ister orada biraz kafe de takılırsınız isterseniz de hediyelik eşya dükkanından hatıra alabilirsiniz.Böylelikle Meryem Ana Evi gezimiz de sonlanmış oluyor.Bir de buranın bulunması ile ilgili bir hikaye mevcut, Almanya’nın Vestfalya kasabasında yaşayan Anna Katharina Emmerick, 12 yıldır şifası olmayan bir hastalık yüzünden yatalak olarak yatmaktadır ve bir şekilde gördüğü Hz. İsa ve Meryem Ana hakkında bilgiler söylemesi onu önemli biri haline getirmiştir.Clemens Brentano adlı yazar Emmerick’in bildirdiklerini kitap haline getirmiş ve ismi Rabbimiz Mesih İsa’nın Çilesi adıyla yayınlamıştır.Bir gün İzmir Fransız Hastanesinde bu kitaptan bölümler okunurken, Meryem Ana’nın Efes’te 9 sene yaşadığı yer ile ilgili anlatımlar tasvirler dikkati çekmiştir ve araştırılması istenmiştir.Araştırmacılar yani rahipler, kitabın belirttiği gibi bir yolda ilerleyerek, susuzluktan duraksadıkları noktada köylü kadınlardan su istemişlerdir ve onlar da az ilerde manastırda su var oradan içebilirsiniz diyerek kafileye hayatlarının en unutulmaz anlarını yaşatacaklardır ve böylece Meryem Ana Evi 29 Temmuz 1891 yılın Çarşamba günü bulunmuş oldu.

Malum Meryem Ana Evi, hristiyanlarca hac yeri olarak kabul gördüğünden burada bir kaç papa dua da etmiştir, bunlar, Papa Altınca Paul 26.07.1967 de , Papa İkinci Jean Paul 30.11.1979 da, Papa Onaltıncı Benedikt 29.11.2006 da burada dua etmişlerdir.

Uzun bir yazı oldu farkındayım ama Meryem Ana Evi ile ilgili bilgiler bunlardan ibarettir, daha derinlere inerseniz muhakkak burada şifa bulan kimseler ve efsaneler olacaktır, bizler sizler için gezdik gösterdik, artık sizlerin de görmesi dileğiyle.Bir de unutmadan, Meryem Ana Evi’nden dönüşte, 6 km mesafe sonrasında kocaman Meryem Ana Heykeli bulunmakta ve burada güzel resimler çekinebilirsiniz, Bu Meryem Ana Heykeli, Meryem Ana’nın Efes’te geçirdiği son yılların anısın George B. Quatman Fonu tarafından Ekim 13 1996 yılında yaptırılmıştır.

Meryem Ana Evi’nin aylara göre değişen bir ziyaret saatleri vardır, Kasım-Aralık-Ocak-Şubat aylarında 08.00-17.00 saatleri, Mart-Ekim aylarında 07.30-18.00 saatlerinde, kalan diğer aylarda ise 07.30-19.00 saatleri arasında ziyaret mümkündür.

Ek olarak Meryem Ana Evi hakkında tarihi bilgileri de ekleyeceğim….

Kemerli yada Resimli Kilisenin ünü ise tarihte duvarlarına ilk defa resim yapılan kilisedir.Rumların bölgeyi terketmesinden sonra bakımsızlıktan duvarlarında ki sıvalar dökülse de, halen daha fotoğraflar görebileceğiniz bir kaç resim parçası bulunmaktadır.Kemerli Kilise iki ana bölümden oluşmaktadır ve birinci bölümünü üzerinde mermer sütunlarla taşınan ve kemerler üzerine yükselen sekizgen yapının dıştan koni ile, içten ise kubbe ile örtülmesiyle oluşturulmuştur.

Kemerli Kilisede kullanılan sütunların İskenderiye’den getirildiği rivayet edilmektedir.Duvarlarında resimler bulunan bu kilise Ortodoks dünyası için oldukça önemlidir.Kemerli Kilise İstanbul Rum Patrikhanesi tarafından satın alındı ve restore edilerek yılda bir iki kez ayin yapılması planlanıyor.

Kemerli Kilisenin 13. yüzyılın sonunda yapıldığı biliniyor ve 1676 yılında, Dr.J.Covel tarafından hazırlanan el yazması bir belgede, kilisenin Panagia Pantobasillissa’ya(Bakire Meryem’e) adandığı anlatılıyor.

Kemerli Kilise ben ziyaret ettiğimde kapalı durumda, 5 yıldır restore olmayı bekliyormuş söylendiğine göre, iç kısmına girilmiyor çünkü kapılar kitli, eğer fotoğraf çekmek istiyorsanız, elinizi pencerelerden içeri uzatıp öyle çekmelisiniz.

Kemerli Kilise, Trilye’de Niyazibey mahallesi, Kemer Sokakta bulunmaktadır.

Giriş katında pencereler küçük ve karedir. İkinci katta pencereler daha büyüktür ve dikdörtgendir. Üçüncü katta ise pencere üstleri kemerle tamamlanır. Ana ibadet bölümü tek katlıdır. Yan cephelerde kemerli pencerelerle dışarıya açılır. Her iki tarafta oval çıkmalar bulunur. Ön cephede, ana girişin sağında ve solunda, silinmiş, taş oyma işlemeler vardır. İkinci katta, duvar arasındaki, taştan oyma işlemelerle Bizans mimarisine özgü motifler kullanılmıştır.

Dündar Evi Kilisesinin giriş kapısında bu yazının altında ki fotoğrafta mermer sütunda büyük harflerle Dündar Evi yazmakta, adı niye Dündar Evi bilmiyorum, belki özel mülkiyete geçince mi değişti şuan benim için muallakta.Ben fotoğrafları çekerken evde galiba yaşayan kimse yoktu.Pencereler açıktı.Biraz içeri bakındım pek bir hayat belirtisi yoktu.

Dündar Evi Kilisesi, Özel Turların başlıca adreslerinden biri, Özellikle İstanbuldan gelen tur kafileleri İznik > Mudanya > Trilye’ye gelmekte ve Dündar Evi Kilisesi uğranılan yerlerden biridir.

Dündar Evi, Trilye’de ki Taş Mektep‘i biraz geçince yukarı doğru çıkan merdivenlerin sonunda yer alıyor.Dündar Evi, Bursa’nın Mudanya İlçesinin, Trilye Beldesinde bulunmaktadır.

Dündar Evi’ni gerçek adı Yuannes Kilisesidir ve 12. yüzyılda yapıldığı biliniyor.

Baş Melekler Kilisesi‘nin 1227 yıllık olduğu söylenmekte ve kapısında ki ibarede büyük ihtimal 1862 yılında tamirat olduğu yazıyor.Fakat günümüzde kilise resimlerde görebileceğiniz vaziyette durmaktadır.

Baş Melekler Kilisesi‘nin mülkiyeti daha önce özel bir şahsa aitti ve 12 Eylül 2012 yılında Rum Patrikhanesi Bursa Metropoliti tarafından 1.5 milyon Tl bedelle satın alındı.Yunanistan’dan gelenlerle birlikte 26 Temmuz 2012 de de bir de ayin yapmışlar.

Kilise umarım restore edilir ve turizme açılır.Bizde durduğu müddetçe öyle atıl halde kalacak.Turizm sayesinde Kumyaka kasabasına bir çok insan gelecektir.

Bu resimde ki yazıyı arkadaşım Lampros Roukas‘a tercüme ettirdim ve diyor ki, “Allah diyor ki, eğer benim öğrencim olmak istiyorsanız birbirinizi seviniz.”